Bultje op het ooglid van je hond: strontje, oorzaken en wat te doen

Een bultje op het ooglid van je hond zie je snel, maar het is ook snel verkeerd ingeschat. Langs de rand van elk ooglid zit een rij piepkleine klieren die vet aanmaken voor de traanfilm. Raakt zo'n klier verstopt en ontstoken, dan krijg je een gevoelige, rode zwelling precies bij de wimperrand: een strontje. In dit artikel lees je hoe een strontje eruitziet, hoe je het onderscheidt van een hagelkorrel of een gezwel, wat je thuis veilig kunt doen en wanneer je beter een afspraak bij de dierenarts maakt. En je leest waarom onze steriele oogdruppels de vaste basis zijn voor een schone ooglidrand, nu en daarna.

Wat is een strontje bij een hond?

Een strontje is een plaatselijke ontsteking van een van de talgklieren in het ooglid. In de diergeneeskunde heet dit een hordeolum internum: een acute bacteriële infectie van een meibomklier, meestal door Staphylococcus- of Streptococcus-bacteriën die van nature op de huid leven. Het Merck Veterinary Manual rekent het strontje tot de ontstekingen van de ooglidklieren en noemt de langer durende, ingekapselde vorm een meibomabces.

Een strontje ontstaat meestal snel, binnen een dag of twee, en het doet echt pijn. Daarom zie je dat een hond met een strontje vaker knippert, een tranend oog heeft of met zijn poot over het oog wrijft.

Zwart, rood of hard bultje op het ooglid: strontje, hagelkorrel of gezwel?

Hier gaat het bij veel eigenaren mis. Niet elk bultje op het ooglid is een strontje, en het verschil bepaalt wat je daarna doet. Een donker of zwart bultje op het ooglid van je hond is bijvoorbeeld zelden een gewoon strontje: dat kan een gepigmenteerd gezwel, een wratje of opgedroogd vuil zijn. Laat zo'n bultje altijd door de dierenarts beoordelen.

Waarom dit zo belangrijk is: de meibomklier is de plek waar bij honden de meeste ooglidtumoren ontstaan, en de gemiddelde patiënt is een senior. Onderzoek naar meibomkliercarcinomen bij honden laat zien dat deze gezwellen uit dezelfde klieren groeien als een strontje. Een bultje dat langzaam groter wordt, stevig aanvoelt of bij een oudere hond opduikt, verdient dus een blik van de dierenarts in plaats van alleen thuiszorg. Het goede nieuws: de overgrote meerderheid van deze ooglidgezwellen is goedaardig.

Wat veroorzaakt een strontje bij honden?

Een strontje begint wanneer het vettige afscheidingsproduct van een meibomklier dikker wordt of de opening van de klier verstopt raakt. Bacteriën die normaal op de huid leven, krijgen dan de kans zich in de klier te vermenigvuldigen. Verschillende factoren maken dat waarschijnlijker:

• Disfunctie van de meibomklieren: een slechte of stilstaande vetafvoer. In een retrospectieve studie met infrarood-meibografie vonden Viñas en collega's zo'n disfunctie in ongeveer 70% van de onderzochte ogen van honden met problemen aan het oogoppervlak, vaker bij oudere en mannelijke honden.
• Chronische ooglidontsteking (blefaritis) en huidallergieën. In Nederland spelen graspollen in voorjaar en zomer en stof en wind in het najaar een rol bij geïrriteerde ogen en wrijven.
• Bacteriële disbalans op de oogleden, bijvoorbeeld door vuil, korstjes en traanvocht die blijven zitten.
• Rassen met vette of geplooide gezichtshuid, zoals de Engelse en Franse Bulldog, Shar-Pei en Mopshond, en langharige rassen waarbij haar langs het oog strijkt, zoals de Shih Tzu en Maltezer.

Vaak is een strontje een eenmalig probleem. Komt het steeds terug, dan zit er meestal een onderliggende ooglid- of huidaandoening achter die de dierenarts moet opsporen.

Hoe ziet een strontje bij een hond eruit?

Verwacht een klein, rond, verheven bultje op de rand van het boven- of onderooglid, roze tot rood van kleur, soms met een lichte punt in het midden. Omdat het bultje op de ooglidrand zit, kan het tegen het oogoppervlak schuren. Dat geeft extra knipperen, tranen, een rood oogwit of wat afscheiding. Sommige honden wrijven hun oog langs de bank of met hun poot.

Zie je eerder een opgezwollen ooglid in zijn geheel dan één duidelijk bultje, lees dan onze gids over een gezwollen oog bij je hond. Een strontje is meestal één afgebakend knobbeltje; meerdere bultjes of roodheid die zich uitbreidt wijzen eerder op een algemene ooglidontsteking. Hoe je die signalen leest, staat in ons overzicht van de waarschuwingssignalen van een ooginfectie bij honden.

Strontje bij je hond thuis verzorgen: zo doe je het

Gaat het om een klein, net ontstaan, duidelijk pijnlijk bultje zonder schade aan het oog zelf, dan is zachte ondersteunende zorg verstandig terwijl je de situatie in de gaten houdt. Diergeneeskundige bronnen noemen warme kompressen als basis.

De warmte maakt het verdikte klierfet zachter, zodat de klier beter kan leeglopen en tot rust kan komen.

Wel doen: houd oogleden en wimpers schoon tussen de kompressen door. Onze oogdruppels voor honden zijn steriel, van oftalmische kwaliteit, gefilterd tot 10 micron en pH-neutraal (pH 7,0–7,2), zodat ze niet prikken. Ze bevatten 2% kamille, 8% aloë en 0,05% hyaluronzuur, zonder antibiotica. Daarmee spoel je los vuil van de huid rond het oog en houd je het gebied schoon. Gebruik dezelfde voorzichtige techniek als in onze gids over de ogen van je hond schoonmaken. Belangrijk: deze druppels zijn een verzorgingsproduct zonder medicijn. Ze behandelen het strontje of de infectie niet en zijn bedoeld voor een oog dat verder gezond en pijnvrij is. Ze zijn nooit een reden om een bezoek aan de dierenarts uit te stellen.

Niet doen: knijp, prik of snijd het bultje nooit open. Daarmee duw je de infectie dieper en wordt de pijn erger. Gebruik geen middelen voor strontjes bij mensen en geen ‘witte ogen’-druppels die roodheid wegnemen, en smeer geen overgebleven antibiotische oogzalf van een ander dier of een eerder probleem. Het verkeerde product kan een gevoelig oog irriteren of een gezwel maskeren dat juist onderzocht moet worden. In Nederland zijn diergeneesmiddelen voor het oog met antibiotica bovendien alleen via de dierenarts verkrijgbaar (kanaal UDA in de diergeneesmiddeleninformatiebank van het CBG). Welke vrij verkrijgbare producten wel veilig zijn, lees je in onze gids over vrij verkrijgbare oogdruppels voor honden. Wrijft je hond hard over zijn oog, dan voorkomt een kraag dat hij zichzelf verwondt terwijl je een afspraak regelt.

Wanneer ga je met een bultje op het ooglid naar de dierenarts?

Maak een afspraak als:

• het bultje pijnlijk is en na een paar dagen warme kompressen niet beter wordt;
• het groter wordt, steeds terugkomt of stevig in plaats van zacht aanvoelt;
• het bultje zwart, donker of bloederig is;
• het om een oudere hond gaat, of er meer dan één klier is aangedaan.

Ga direct als het oog zelf troebel of beschadigd lijkt, je hond het oog dichtknijpt of zijn zicht lijkt te veranderen. Dan is niet alleen het ooglid, maar ook het oogoppervlak betrokken. De dierenarts kan bepalen of het om een echt strontje, een hagelkorrel of een gezwel gaat, en de behandeling daarop afstemmen: warme kompressen met antibiotica als oogzalf of tablet bij een infectie, en kleine ingrepen zoals draineren, bevriezen (cryotherapie) of chirurgisch verwijderen met weefselonderzoek bij hardnekkige bultjes of gezwellen. Bij lastige gevallen verwijst je dierenarts soms door naar een dierenarts-oogspecialist, bijvoorbeeld bij de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren in Utrecht.

Dagelijkse ooglidhygiëne als het oog weer rustig is

Heeft je dierenarts bevestigd dat het oog weer gezond is, dan is een vaste verzorgingsroutine wat blijft. Veeg korstjes dagelijks weg, houd het haar rond de ogen kort en zorg dat de ooglidranden droog blijven. Zeker in ons vochtige zeeklimaat, met regen, wind en natte wandelingen, blijven vuil en traanvocht makkelijk in de ooghoeken hangen.

Voor die dagelijkse stap zijn de Pure Majesty Pets oogdruppels onze nummer 1: steriel, pH-neutraal, met kamille, aloë en hyaluronzuur, en natriumfytaat dat ook roestbruine traanvlekken aanpakt. Met een gemiddelde van 4,6 uit 5 sterren op basis van 1.500 beoordelingen behoren ze tot onze populairste producten. Een fles van 120 mL kost €18,95, met gratis verzending naar Nederland en geen invoerrechten of btw bij levering: alles is al betaald (DDP).

Wil je de ogen van je hond ook van binnenuit ondersteunen, bijvoorbeeld bij een senior, dan is Advanced Vision een logische aanvulling: plantaardige antioxidantdruppels die je eenmaal per dag door het voer doet, gedoseerd op gewicht volgens de wijzer op het etiket (2 × 30 mL, €29,95). Het is een supplement, geen medicijn. Meer over de dagelijkse zorg lees je in onze complete gids over oogverzorging bij honden.

Veelgestelde vragen

Gaat een strontje bij een hond vanzelf over?

Een klein, vroeg strontje kan binnen één tot twee weken rustig worden met warme kompressen en een schone ooglidrand. Is het na twee weken nog niet weg, is het pijnlijk, komt het terug of wordt het groter, laat het dan door de dierenarts bekijken. Een bultje dat blijft zitten is vaak een hagelkorrel of een kliertumor in plaats van een gewoon strontje.

Wat is een zwart bultje op het ooglid van mijn hond?

Een zwart of donker bultje is zelden een gewoon strontje, dat juist rood of roze is. Het kan gaan om een gepigmenteerd gezwel, een wratje of opgedroogd vuil. Probeer het niet zelf weg te halen en laat de dierenarts beoordelen wat het is, zeker als het groeit of bij een oudere hond zit.

Mag ik strontjesmiddelen of oogdruppels voor mensen bij mijn hond gebruiken?

Nee. Zalven en druppels voor mensen, zeker druppels tegen rode ogen, zijn niet voor honden gemaakt. Ze kunnen het oog irriteren en een juiste diagnose vertragen. Gebruik thuis alleen warme kompressen en een steriele spoeling voor honden, zoals de Pure Majesty Pets oogdruppels, en laat de dierenarts eventuele medicijnen kiezen.

Is een strontje bij een hond besmettelijk voor mensen of andere huisdieren?

Een strontje is een plaatselijke ontsteking van één klier en geldt niet als echt besmettelijk voor mensen of andere honden. Was wel je handen nadat je het oog hebt verzorgd en gebruik voor elk dier een eigen doekje, omdat de betrokken bacteriën gewone huidbacteriën zijn.

Hoe gebruik ik de Pure Majesty oogdruppels rond een strontje?

Doe 2–3 druppels in de binnenooghoek of op een schoon wattenschijfje en dep voorzichtig van binnen naar buiten. Gebruik de druppels dagelijks of naar behoefte, alleen op een oog dat verder rustig en pijnvrij is. Ze reinigen de ooglidrand, maar behandelen het strontje zelf niet.

Welke honden krijgen vaker een strontje?

Honden met disfunctie van de meibomklieren, chronische ooglidontsteking of huidallergieën lopen meer risico, net als rassen met vette of geplooide gezichtshuid zoals de Franse Bulldog en Shar-Pei. Oudere en mannelijke honden hadden in onderzoek vaker klierdisfunctie. Bij oudere honden is een bultje op het ooglid ook vaker een kliergezwel.

Bronnen

• Gelatt KN. Disorders of the Eyelids in Dogs. Merck Veterinary Manual (versie voor eigenaren)
• Viñas M et al. Meibomian gland dysfunction, diagnosed by non-contact infrared meibography, in dogs with ocular surface disorders: a retrospective study. BMC Veterinary Research 2019;15:443
• Peterson C et al. Upregulated MYC expression and p53 mutations may contribute to the oncogenesis of canine Meibomian gland carcinomas. Veterinary Pathology 2023;60(2):185-189
• VCA Animal Hospitals. Blepharitis in Dogs (kennisbank).
• Vetlexicon Canis. Hordeolum in Dogs.

Dit artikel is bedoeld als informatie en vervangt geen advies, diagnose of behandeling door een dierenarts. Een bultje op het ooglid dat pijnlijk is, groeit, terugkomt of bij een oudere hond zit, hoort door een dierenarts onderzocht te worden. Pure Majesty Pets-producten zijn verzorgingsproducten en supplementen, geen geneesmiddelen.