Ontstoken oog bij je hond: signalen, oorzaken en wat je doet

Je hond knijpt met één oog, in de ooghoek zit een korstje met smurrie en hij blijft met zijn kop langs de bank schuren. Wat de meeste artikelen je niet vertellen: een echte bacteriële ooginfectie komt bij honden minder vaak voor dan de aandoeningen die erop lijken, en het oog vergeeft weinig als het verkeerde probleem wordt aangepakt. In deze gids lees je hoe je de signalen vanavond nog herkent, wat de oorzaak van een ontstoken oog bij je hond meestal is, wat je thuis veilig kunt doen en op welk moment afwachten niet meer verstandig is maar riskant wordt.

Eén rood, tranend oog terwijl het andere oog helder blijft, is een klassiek vroeg signaal om goed in de gaten te houden.

Wat zijn de signalen van een ontstoken oog bij een hond?

Een dierenarts loopt elke keer dat een eigenaar met een pijnlijk hondenoog binnenkomt dezelfde korte checklist door. Op basis van de Merck Veterinary Manual en de informatie van VCA over bindvliesontsteking bij honden wijzen deze zeven signalen op een ontstoken of geïnfecteerd oog:

1. Afscheiding: troebel, geel of groenig vocht. De kleur is een echte aanwijzing, verderop lees je wat elke kleur betekent.
2. Roodheid: een roze of vuurrode kleur van het oogwit of de binnenkant van de oogleden, het kenmerk van een bindvliesontsteking.
3. Knijpen of snel knipperen: een van de betrouwbaarste signalen van pijn of lichtgevoeligheid.
4. Zwelling: opgezette oogleden of een gezwollen bindvlies.
5. Krabben of schuren: met de poot aan het oog, of met de kop langs het tapijt en de bank.
6. Overmatig tranen (epifora): natte strepen of korstige, samengeklitte vacht onder het oog.
7. Het oog dichthouden: het sterkste alarmsignaal van deze hele lijst.

Soms zie je ook het derde ooglid, een vliesje dat vanuit de binnenooghoek over het oog schuift, of merk je gewoon dat het ene oog er anders uitziet dan het andere. Je hond kan niet zeggen dat zijn oog pijn doet, dus dat knijpen spreekt voor hem. Neem het serieus.

Rood oogwit of veel oogwit zien: wat betekent het?

Veel eigenaren zoeken naar wat het oogwit van hun hond betekent. Er zijn drie situaties die je goed uit elkaar moet houden:

• Rood oogwit, met tranen of afscheiding: past bij een bindvliesontsteking, een allergie of irritatie door stof of een grasaar. Houd de 24-uursregel aan die je verderop leest.
• Plotseling fel rood oogwit bij een hard, pijnlijk of troebel oog: dit kan wijzen op een te hoge oogdruk (glaucoom) of een ontsteking binnen in het oog. Dat is een spoedgeval voor dezelfde dag, want het zicht kan snel achteruitgaan.
• Geel oogwit: een gelige kleur van het oogwit is geen oogprobleem maar kan op geelzucht wijzen, bijvoorbeeld door een probleem met de lever. Ook dan ga je snel naar de dierenarts.

En dan is er nog het oogwit dat je ziet als een hond zijn kop wegdraait maar met zijn ogen blijft kijken, zodat je een halvemaantje wit ziet. Dat is geen oogaandoening maar lichaamstaal: zo laat een hond vaak zien dat hij zich ongemakkelijk of gespannen voelt. Geef hem dan even de ruimte.

Wat betekent de kleur van de oogafscheiding?

Afscheiding is de enige aanwijzing die je echt kunt zien, en de kleur maakt de lijst met mogelijke oorzaken snel korter. VCA legt uit dat een roestbruine, roodachtige kleur in de vacht meestal gewoon porfyrine is, een natuurlijk pigment in traanvocht dat op de vacht verkleurt, terwijl dik geelgroen vocht op een bacteriële component wijst. Lees de tabel als hulp bij je volgende stap, niet als diagnose.

Een uitgebreider kleurenoverzicht met foto’s vind je in onze gids over oogvuil bij honden. Is vooral de vacht verkleurd en niet het oog zelf ontstoken, lees dan hoe je traanvlekken bij je hond veilig weghaalt.

Ontstoken oog bij je hond: de meest voorkomende oorzaken

Hier gaan zorgen en geld vaak de verkeerde kant op. Bij honden is een bacteriële infectie maar zelden de oorspronkelijke oorzaak van een bindvliesontsteking. Volgens de Merck Veterinary Manual zijn bacteriën meestal een gevolg, opportunisten die toeslaan als het oog al geïrriteerd is. Bacteriën horen zelfs gewoon in het oog thuis: in een onderzoek naar het bindvlies van gezonde honden werden bij 39% van de monsters bacteriën gekweekt (Prado et al., Veterinary Ophthalmology 2005). Daarom zegt een kweekje alleen zelden het hele verhaal. De echte oorzaak is vaker een van deze:

• Allergie: graspollen, huisstof en andere allergenen geven rode, tranende, jeukende ogen, meestal aan beide kanten. In Nederland zie je dit vooral in het voorjaar en de zomer, als het gras bloeit. In oogallergie of ooginfectie bij honden lees je hoe je ze uit elkaar houdt.
• Droge ogen (keratoconjunctivitis sicca): als de traanfilm tekortschiet, maakt het oog dik, grijsgeel slijm aan. Het Riney Canine Health Center van Cornell University noemt de Cocker Spaniël, Shih Tzu en West Highland White Terriër als extra gevoelig en waarschuwt dat onbehandelde KCS littekens op het hoornvlies kan geven. Meer daarover in droge ogen bij honden.
• Grasaren en andere vreemde voorwerpen: een grasaar onder het ooglid lijkt bijna precies op een infectie. Het LICG noemt een rood en pijnlijk oog als een van de klachten en adviseert om je hond in de zomer na elke wandeling te controleren.
• Bouw van het oog: naar binnen gedraaide oogleden (entropion) en de ondiepe oogkassen van kortsnuitige rassen zoals de Mopshond, Franse Bulldog en Shih Tzu zorgen voor blijvende irritatie.
• Besmettelijke bindvliesontsteking: soms door een virus of bacterie, en dan kan het van hond op hond overgaan. Is vooral het oogwit ontstoken, lees dan onze gids over bindvliesontsteking bij honden.

Het praktische punt: een behandeling die niet bij de oorzaak past, zoals een antibioticum bij een allergie of, erger nog, een middel met corticosteroïden bij een niet-ontdekte hoornvlieszweer, kost tijd die het hoornvlies niet heeft.

Kun je een ontstoken oog bij je hond thuis behandelen?

Je kunt een licht geïrriteerd oog verzorgen en jezelf zo een veilige observatieperiode van 24 uur geven. Een echte infectie los je thuis niet op, en dat moet je ook niet proberen. Dit kun je wel veilig doen:

• Voorzichtig spoelen en afvegen. Gebruik een steriele oogspoeling zonder conserveermiddelen en per oog een schoon wattenschijfje, en veeg van de binnenooghoek naar buiten. Zo haal je vuil weg en kun je het oog zelf goed bekijken.
• Houd de ooghoeken schoon en het haar kort. Steriele oogdruppels voor honden zonder medicijnen, afgestemd op traanvocht, maken korstjes en losse afscheiding los zonder te prikken. Lang haar rond de ogen houd je kort; een trimsalon kan daarbij helpen.
• Stop het wrijven. Een zachte kraag voor een paar uur is beter dan een hoornvlieskras die je hond zichzelf bezorgt.
• Kijk elke dag in goed licht. Vergelijk beide ogen en noteer of de roodheid, het knijpen en de afscheiding minder worden.

Doe dit nooit: oogdruppels voor mensen tegen rode ogen gebruiken (die bevatten vaatvernauwende stoffen en zijn niet getest op honden), overgebleven antibioticadruppels van een oud recept gebruiken, of iets met corticosteroïden geven zonder onderzoek door de dierenarts. Een corticosteroïddruppel op een niet-ontdekte hoornvlieszweer kan het oog ernstig beschadigen.

Zo gebruik je de oogdruppels voor honden

De oogdruppels zitten in een fles van 120 mL en zijn geschikt voor honden en katten van alle leeftijden. Zo gebruik je ze:

Uitgebreide stap-voor-stap-tips met foto’s vind je in onze gids de ogen van je hond schoonmaken.

Waarom onze oogdruppels de beste keuze zijn voor dagelijkse oogverzorging

Veel oogreinigers voor honden die je in de winkel ziet, zijn weinig meer dan zure of op bleekmiddel gebaseerde vlekverwijderaars. Onze oogdruppels zijn juist gemaakt om ook op een al rood en gevoelig oog zacht te zijn, met actieve stoffen waarvan het percentage op het etiket staat:

• Natriumhyaluronaat (hyaluronzuur) 0,05%: houdt vocht vast en verzacht een droog, schurend gevoel.
• Kamille (Chamomilla recutita) 2%: een plantaardig ingrediënt dat geïrriteerd weefsel kalmeert.
• Aloë vera 8%: kalmeert roodheid en hydrateert de gevoelige huid rond het oog.
• Natriumfytaat 0,15%: bindt de geoxideerde mineralen achter roestbruine traanvlekken, zonder bleekmiddel of peroxide.
• Provitamine B5 (panthenol): ondersteunt het natuurlijke comfort van het oog.

Met een gemiddelde van 4,6 uit 5 sterren op basis van 1.500 beoordelingen zijn ze een van onze populairste producten. De oogdruppels kosten €18,95, met gratis verzending naar Nederland. Wij verzenden DDP: geen invoerrechten of btw bij levering, alles is al betaald. Ze worden gemaakt in Noord-Amerika onder GMP, met een analysecertificaat (COA) bij elke batch. Bestel de Pure Majesty Pets oogdruppels en maak oogverzorging een vast onderdeel van de dag, zeker bij rassen met traanvlekken en kortsnuitige rassen. Wil je ze naast andere merken zien, lees dan onze gids over oogdruppels voor honden zonder recept.

Wanneer is een ontstoken oog bij je hond een spoedgeval?

Dierenartsen zijn hier duidelijk over: het hoornvlies is maar een paar cellagen dik, en een oppervlakkig krasje kan binnen 24 uur uitgroeien tot een zweer die het zicht bedreigt. Hanteer daarom de 24-uursregel: is het oog na een dag niet duidelijk beter, maak dan een afspraak. Ga dezelfde dag, of naar de spoeddienst, bij een van deze signalen:

Gaat afscheiding samen met een pijnlijk, dichtgeknepen oog, dan is de zorg vaak eerder een hoornvlieszweer bij je hond dan een simpele infectie, en dat is een bezoek voor dezelfde dag. Bij kortsnuitige rassen zoals de Mopshond, Franse Bulldog en Shih Tzu is extra voorzichtigheid nodig: door hun ondiepe oogkassen en uitstekende ogen kan zelfs een klein ongelukje een oog uit de kas laten schieten. Ziet de hele omgeving van het oog er opgezet uit en niet alleen rood, dan helpt onze gids over een opgezet oog bij je hond je om de ernst in te schatten.

Hoe stelt de dierenarts de oorzaak vast?

Het onderzoek is snel, pijnloos en elke euro waard. Reken op drie basistests: een fluoresceïnetest, een kleurstof die groen oplicht op elke beschadiging van het hoornvlies; een Schirmer-traantest, die de traanproductie meet (bij een gezonde hond meestal meer dan 15 mm per minuut; minder wijst op droge ogen); en tonometrie, een meting van de oogdruk om glaucoom uit te sluiten. De behandeling volgt daarna de echte oorzaak: antibioticadruppels of -zalf op recept bij een aangetoonde bacteriële infectie, middelen die de traanproductie stimuleren bij KCS, allergiemanagement bij een allergie en pijnstilling waar nodig. Diepe of ‘smeltende’ zweren worden volgens VCA doorverwezen naar een specialist. In Nederland kan je eigen dierenarts je daarvoor doorverwijzen naar een dierenarts-specialist in de oogheelkunde. De meeste eenvoudige infecties knappen binnen ongeveer een week op zodra de juiste behandeling is gestart.

Terugkerende oogproblemen voorkomen

De meeste traanvlekken en lichte irritaties bij rassen zoals de Shih Tzu, Maltezer, Poedel en Doodles reageren goed op een vaste gewoonte van twee minuten: bekijk beide ogen in goed licht, veeg de ooghoeken van binnen naar buiten schoon met een zachte spoeling en houd het haar rond de ogen kort. Regelmatige hygiëne is een van de goedkoopste vormen van preventie, omdat je het vuil en vocht weghaalt waarin irritatie en bacteriën hun kans grijpen. In ons vochtige zeeklimaat en na wandelingen door nat gras of duinzand loont het om dat extra trouw te doen.

Is een vastgestelde infectie helemaal over, dan kiezen sommige eigenaren daarnaast voor ondersteuning van binnenuit, met Advanced Vision voor honden (€29,95): plantaardige druppels met antioxiderende bessen- en plantenextracten, kurkuma en gember, die je eenmaal per dag op gewicht door het voer doet (2 × 30 mL). Wees wel realistisch: dit is een dagelijks supplement voor ouder wordende ogen en traanvlekken, geen medicijn, en het lost geen actieve infectie op. Dat doen de middelen die je dierenarts voorschrijft. Voor het complete overzicht van schoonmaken, afscheiding en traanvlekken lees je onze complete gids over ooggezondheid bij honden.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de eerste signalen van een ontstoken oog bij een hond?

De eerste signalen zijn meestal roodheid van het oogwit, licht knijpen en afscheiding die verandert van helder naar troebel, geel of groen. Veel honden krabben ook aan het oog of schuren met hun kop. Helder, waterig tranen alleen wijst vaker op een allergie of irritatie. Wordt het erger of houdt je hond het oog dicht, neem dan contact op met je dierenarts.

Gaat een ontstoken oog bij een hond vanzelf over?

Lichte irritatie door stof of een haartje kan binnen 24 uur wegtrekken als je het oog voorzichtig schoonhoudt, bijvoorbeeld met steriele oogdruppels voor honden. Een echte infectie gaat zelden vanzelf over, en afwachten brengt het hoornvlies in gevaar. Hanteer de 24-uursregel: is het oog na een dag niet duidelijk beter, of eerder al pijnlijk of troebel, ga dan naar de dierenarts.

Hoe zie ik het verschil tussen een ooginfectie en een allergie bij mijn hond?

Allergische irritatie is meestal helder, waterig en jeukend en zit vaak aan beide ogen, soms samen met jeukende huid. Een infectie geeft vaker dikke geelgroene afscheiding, zwelling en duidelijk ongemak. Omdat ze op elkaar lijken, stelt de dierenarts de oorzaak vast met eenvoudige tests in plaats van te gokken.

Is het veilig om het oog van mijn hond thuis schoon te maken?

Ja, als je het voorzichtig doet, met een steriele spoeling zonder conserveermiddelen of speciale oogdruppels voor honden en per oog een schoon wattenschijfje, van de binnenooghoek naar buiten. De Pure Majesty Pets oogdruppels (€18,95) zijn steriel en hebben een pH van 7,0–7,2, zodat ze niet prikken. Gebruik nooit medicinale oogdruppels voor mensen, oude recepten of corticosteroïden: een actieve infectie hoort bij de dierenarts.

Welke kleur oogafscheiding bij een hond is ernstig?

Gele of groene afscheiding wijst vaak op een bacteriële infectie en is een reden om binnen 24 uur naar de dierenarts te gaan. Grijswit, draderig slijm kan op droge ogen wijzen. Roodbruine verkleuring van de vacht is meestal cosmetische porfyrine. Elke afscheiding samen met een dichtgeknepen, troebel of pijnlijk oog vraagt om snelle zorg van de dierenarts.

Mag ik oogdruppels voor mensen gebruiken bij mijn hond?

Liever niet. Druppels tegen rode ogen voor mensen bevatten vaatvernauwende stoffen en veel andere druppels bevatten conserveermiddelen of medicijnen die nooit op honden zijn getest. Kies voor druppels die voor honden zijn gemaakt, steriel en zonder medicijnen, zoals de Pure Majesty Pets oogdruppels. Alles met medicijnen komt van je dierenarts.

Bronnen

• Merck Veterinary Manual: Disorders of the Conjunctiva in Dogs
• VCA: Conjunctivitis in Dogs
• VCA: Eye Discharge or Epiphora in Dogs
• VCA: Corneal Ulcers in Dogs
• Cornell University, Riney Canine Health Center: Keratoconjunctivitis Sicca (KCS) in Dogs
• Prado MR et al. (2005), Survey of bacterial microorganisms in the conjunctival sac of clinically normal dogs and dogs with ulcerative keratitis, Veterinary Ophthalmology 8(1):33–37
• LICG: Grasaren
• LICG: Dierenarts-specialisten

Dit artikel is algemene informatie en vervangt geen advies, diagnose of behandeling door een dierenarts. De oogverzorgingsproducten van Pure Majesty Pets zijn verzorgings- en welzijnsproducten, geen medicijnen. Zie je bij je hond pijn aan het oog, troebelheid of afscheiding die erger wordt, neem dan snel contact op met je dierenarts.