Gewrichtssupplement voor je pup: wat beschermt een jonge hond echt?

Over gewrichtssupplementen voor pups lees je online van alles: de ene site zegt ‘begin op 8 weken’, de andere ‘wacht tot de groeischijven dicht zijn’. Beide adviezen blijven rondgaan omdat ze zelden gekoppeld worden aan het onderzoek bij groeiende honden. Opvallend genoeg komt een groot deel van dat onderzoek uit Nederland, van de Universiteit Utrecht. In deze gids lees je wat echt werkt, welke pups wél baat hebben bij een supplement en hoe je dan de gewrichtskauwsnacks of onze vloeibare glucosamine inzet.

Heeft een pup een gewrichtssupplement nodig?

Voor de meeste nestjes niet, en als je begrijpt waarom, zie je meteen waar een supplement wél thuishoort. De gewrichten van een pup zijn niet versleten, ze zijn nog niet af. Het kraakbeen wordt nog gevormd, de heupkom wordt nog dieper rond de dijbeenkop en de groeischijven staan nog open. Artrose bij een jonge hond komt bijna nooit door slijtage, maar door instabiliteit: een heup die te los zit, een elleboog waarvan de botten net niet even snel groeien, een knieschijf die niet in het midden loopt. Dat zijn bouwkundige problemen, en een supplement trekt een losse heup niet strak.

Dat is het grote verschil met volwassen honden, die we bespreken in onze gids over de beste gewrichtssupplementen voor honden. Een volwassen hond met beginnende artrose heeft kraakbeen dat afbreekt en ontsteking die je wilt temperen: daar kan een supplement op aangrijpen. Bij een pup wordt het skelet nog gebouwd, en de knoppen die tellen zijn de knoppen die bepalen hoe het gebouwd wordt.

Wat beschermt de gewrichten van je pup echt? Op volgorde van bewijs

1. Groeisnelheid en portiecontrole: het sterkste bewijs

Het bekendste onderzoek is de levenslange studie bij Labrador Retrievers. Achtenveertig Labradors van 8 weken oud werden in paren verdeeld: de ene pup mocht onbeperkt eten, de andere kreeg 25% minder van precies hetzelfde voer. Röntgenfoto’s op 30, 42, 54, 78 en 104 weken lieten bij de beperkt gevoerde honden minder subluxatie van de dijbeenkop zien, en minder van hen vertoonden tekenen van heupdysplasie (Kealy et al., 1992).

Toen dezelfde honden hun hele leven werden gevolgd, bleek beperkt voeren de ontwikkeling van heupartrose op de röntgenfoto uit te stellen of zelfs te voorkomen (Smith et al., 2006). Dezelfde nestjes, hetzelfde voer: alleen de portie verschilde.

Geen enkel supplement heeft bij groeiende honden een effect van die omvang laten zien. Doe je één ding voor de gewrichten van je pup, weeg dan de maaltijden af en houd hem slank.

2. Calcium: de fout die echt schade doet

Eigenaren van grote pups voegen vaak calcium toe, of een bottenbouillon of een ‘groeipoeder’, in de veronderstelling dat meer mineralen sterkere botten geven. Bij grote en reuzenrassen werkt het precies andersom.

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht lieten zien dat Duitse Dog-pups die ongeveer drie keer de aanbevolen hoeveelheid calcium kregen, achtergebleven kraakbeen en een verstoorde botvorming ontwikkelden, vergelijkbaar met osteochondrose (Goedegebuure & Hazewinkel, 1986). Pups die veel calcium kregen zonder evenredig meer fosfor, kregen te veel calcium en te weinig fosfaat in het bloed, met een ernstige verstoring van de skeletontwikkeling (Schoenmakers, Hazewinkel et al., 2000).

In de praktijk: voor grote rassen in de groei ligt de veilige bovengrens volgens de NRC rond 1,8% calcium op droge stof, en de calcium-fosforverhouding hoort tussen 1:1 en 2:1 te liggen. Een volledig pupvoer voor grote rassen zit daar al binnen. Doe je er extra calcium bij, dan duw je een pup van een reuzenras er juist buiten. Kies het voer dus zorgvuldig (in onze gids over hondenvoer voor gezonde gewrichten lees je waar je op het etiket op let) en stop daarna met mineralen bijgeven. In de EU valt hondenvoer onder Verordening (EG) nr. 767/2009, die regelt wat er op het etiket moet staan, zodat je de gehaltes kunt vergelijken.

3. Lichaamsconditie, elke maand van het eerste jaar

Voel één keer per week met je handen langs de zij van je pup. Je hoort de ribben te voelen onder een dun laagje, zonder te drukken, en van bovenaf een taille te zien. Een pup die op zes maanden ‘lekker stevig’ is, draagt dat gewicht op kraakbeen dat nog niet volledig is verkalkt.

4. Ondergrond, trappen en geforceerde beweging

Vrij spelen op gras is goed voor een groeiend gewricht. Herhaalde, geforceerde beweging niet: lange stukken naast de fiets, elke dag de trap op en af, en wild apporteren op een gladde vloer belasten een gewricht dat nog in opbouw is. Juist in Nederland, waar honden vaak meefietsen en veel huizen een steile trap hebben, is dat een punt van aandacht. Grip telt ook: een loper over de route waar je pup binnen doorheen rent, is een goedkope orthopedische maatregel.

‘Vanaf 8 weken’ of ‘wachten op de groeischijven’: wie heeft gelijk?

Beide kampen hebben het over iets anders.

Het advies vanaf 8 weken komt uit orthopedische bronnen die het hebben over pups die al als risicopup zijn aangemerkt: een ras met een slechte heupgeschiedenis, een nest met bekende dysplasie, of een pup bij wie vroeg onderzoek of palpatie op losse heupen wijst. In die context is vroege voedingsondersteuning een bewuste keuze.

Het advies wachten op de groeischijven, meestal 10 tot 12 maanden, is een voorzichtigheid voor het onbekende, geen bewezen schade. Er is geen onderzoek dat laat zien dat glucosamine of chondroïtine een groeischijf beschadigt. Er is ook geen onderzoek dat laat zien dat je met een start op 12 weken de heupuitslag van de volwassen hond verandert. Wat eigenlijk bedoeld wordt: grijp zonder reden niet in bij een systeem dat zichzelf aan het bouwen is.

De eerlijke samenvatting: de startleeftijd is veel minder belangrijk dan veel artikelen suggereren. Wil je weten wanneer je in de rest van het hondenleven het best begint, lees dan wanneer begin je met een gewrichtssupplement voor je hond.

Wat zegt het onderzoek naar supplementen bij groeiende honden?

Er is één gecontroleerde studie die de vraag stelt zoals eigenaren die stellen. Labradorpups werden van 3 tot 12 maanden gevolgd op een hoogwaardig kipvoer of op een visvoer verrijkt met kraakbeenbeschermende voedingsstoffen; 42 honden maakten de studie af, met röntgenfoto’s van heupen en ellebogen op 6 en 12 maanden. Op 12 maanden was er geen verschil in het vóórkomen van heup- of elleboogdysplasie, maar de groep met supplementen had wel minder ernstige artrose (Manfredi et al., 2018). Goed om te weten: de studie werd mede geschreven door medewerkers van het bedrijf dat het testvoer maakt.

Lees dat goed, want het is de belangrijkste zin van dit artikel: voedingsondersteuning hield dysplasie niet tegen, maar ging wel samen met minder ernstige gewrichtsveranderingen bij de honden die het kregen. Dat is een bescheiden maar echt voordeel, en het is iets heel anders dan ‘voorkomt heupdysplasie’.

Voor de ingrediënten zelf is de grootste recente analyse een systematische review en meta-analyse uit 2022 van 72 studies bij honden en katten. Die vond duidelijk pijnstillend effect van omega-3-verrijkte diëten en omega-3-supplementen, een zwak effect van collageen en een duidelijk gebrek aan effect van producten met alleen glucosamine en chondroïtine (Barbeau-Grégoire et al., 2022). Daarom kiezen wij bewust voor een formule die veel breder is dan die twee stoffen.

Wil je meer achtergrond, lees dan onze artikelen over glucosamine en chondroïtine voor honden, hoeveel glucosamine je hond nodig heeft en bijwerkingen van glucosamine bij honden.

Welke pups hebben wél baat bij een gewrichtssupplement?

Een gewrichtssupplement voor je pup is het bespreken waard met je dierenarts als een van deze punten geldt:

• Groot ras of reuzenras met orthopedische problemen in de lijn: Duitse Herder, Labrador, Golden Retriever, Rottweiler, Duitse Dog, Berner Sennen, Newfoundlander. Per ras lees je meer in onze gidsen over gewrichtssupplementen voor de Duitse Herder, voor de Labrador, voor de Golden Retriever en voor de Rottweiler. Vraag de fokker naar de officiële HD- en ED-uitslagen van de ouderdieren, die voor veel rassen via de Raad van Beheer worden geregistreerd.
• Vastgestelde laxiteit of dysplasie op een röntgenfoto, bij een heuponderzoek of bij palpatie door je dierenarts.
• Na een operatie of blessure: na een botbreuk vlak bij een gewricht, een correctie van een losse knieschijf (patellaluxatie) of een flinke verstuiking.
• Kleine rassen met knieschijfproblemen, waar de knie en niet de heup het zwakke punt is; zie onze gids over gewrichtssupplementen voor kleine honden.
• Werk- of sporthonden in opleiding die al jong worden getraind, zoals een jonge Hollandse Herder of Mechelse Herder.

Voor alle andere pups: besteed je geld aan een goed samengesteld pupvoer voor hun formaat en een keukenweegschaal. Hoe deze risico’s zich over een heel hondenleven opstapelen, lees je in ons dossier over heup- en gewrichtsgezondheid bij honden en specifiek voor grote honden in gewrichtsgezondheid bij grote rassen.

Het beste gewrichtssupplement voor een pup met risico

Drie dingen onderscheiden het beste gewrichtssupplement voor een risicopup van een pot vulmiddel.

Benoemde werkzame stoffen, geen geheime ‘blend’. Verbergt het etiket de verhouding achter een merknaam voor een mengsel, dan weet je niet of de glucosamine het werk doet of het smaakje.

Breder dan glucosamine en chondroïtine. Gezien de uitkomst van de meta-analyse uit 2022 gokt een formule die daar stopt op het zwakste bewijs in de categorie. De Pure Majesty Pets gewrichtskauwsnacks houden glucosaminehydrochloride en chondroïtinesulfaat, maar bouwen er in totaal 17 actieve ingrediënten omheen: groenlipmossel, UC-II-collageen, MSM, hyaluronzuur, eierschaalmembraan, kurkuma-extract, Boswellia serrata, gemberextract, quercetine, blauwebessen- en druivenpitextract, pompoenpoeder, mangaangluconaat, probiotica en zwarte peper voor een betere opname. De meeste concurrerende kauwsnacks noemen er twee of drie. Die breedte is precies het punt.

Dosering per gewicht, in een vorm die je pup accepteert. De kauwsnacks zijn zacht, koud geëxtrudeerd en worden door de meeste honden als snoepje aangenomen. Spuugt je pup kauwsnacks uit, wat vaak gebeurt, dan meng je onze vloeibare glucosamine voor honden (€29,95, 4,6/5 uit 1.500 beoordelingen) door het voer, gedoseerd op gewicht met de pipetwijzer op de fles.

Stem de hoeveelheid altijd af met je dierenarts voordat je een supplement geeft aan een hond jonger dan 12 maanden. Beide producten kosten een vaste prijs in euro’s, met gratis verzending naar Nederland en geen invoerrechten of btw bij levering (DDP).

In die volgorde is een gewrichtssupplement voor je pup een verstandige tweede laag bovenop gecontroleerde groei, nooit een vervanging ervan.

Vijf fouten die de gewrichten van pups kosten

1. Een pup van een groot ras onbeperkt laten eten. Volgens de Labradorstudie de schadelijkste gewoonte.
2. Calcium of beendermeel toevoegen aan een volledig pupvoer. Aangetoonde schade bij reuzenrassen, zoals het Utrechtse onderzoek liet zien.
3. Volwassen voer of ‘alle levensfasen’-voer geven aan een pup van een groot ras zonder het calciumgehalte te controleren.
4. Geforceerde duurbeweging vóór 12 maanden, zoals lange stukken naast de fiets of op asfalt.
5. Een supplement zien als verzekering. Geen enkel product voorkomt heupdysplasie; erfelijkheid en groei spelen de hoofdrol.

Wanneer bel je de dierenarts in plaats van een supplement te kopen?

Maak een afspraak als je pup met beide achterpoten tegelijk ‘huppelt’ (bunny hopping), moeilijk opstaat na rust, langer dan 24 uur mank loopt, piept als je een poot vastpakt, steeds een andere poot ontziet of met een poot vreemd opzij zit. Kreupelheid bij pups kent een rij mogelijke oorzaken, zoals panosteïtis, hypertrofische osteodystrofie, osteochondritis dissecans, elleboogdysplasie en patellaluxatie, en bij een aantal daarvan telt de tijd. Een kauwsnack vervangt geen röntgenfoto. In ons artikel over signalen van artrose bij honden lees je waar je op let als je hond ouder wordt. Algemene informatie over het opvoeden en verzorgen van een pup vind je bij het LICG.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd mag een pup een gewrichtssupplement?

Producten zijn meestal bedoeld voor honden vanaf ongeveer 12 weken, en sommige orthopedische bronnen steunen een start vanaf 8 weken bij pups met een hoog risico. Er is geen bewijs dat glucosamine of chondroïtine de groeischijven beschadigt, en evenmin dat vroeg gebruik de heupuitslag verandert. Overleg met je dierenarts voordat je begint bij een hond jonger dan 12 maanden.

Kan een gewrichtssupplement heupdysplasie bij mijn pup voorkomen?

Nee. Heupdysplasie is vooral erfelijk en bouwkundig. In de enige gecontroleerde studie bij groeiende honden verminderde een verrijkt voer het vóórkomen van heup- of elleboogdysplasie op 12 maanden niet, al hadden die honden wel minder ernstige artrose. Gecontroleerde groei en een slanke lichaamsconditie hebben veel sterker bewijs.

Moet ik mijn pup van een groot ras extra calcium geven voor sterke botten?

Nee. Te veel calcium is een van de weinige voedingsfactoren met aangetoonde skeletschade bij groeiende grote en reuzenrassen, zoals onderzoek van de Universiteit Utrecht liet zien. Een volledig pupvoer voor grote rassen bevat al de juiste hoeveelheid.

Is glucosamine veilig voor pups?

Glucosamine wordt door honden meestal goed verdragen; maag-darmklachten zijn de meest gemelde bijwerking. Er zijn weinig veiligheidsgegevens specifiek voor pups, en daarom doseer je op gewicht en betrek je je dierenarts in plaats van te gokken.

Mijn pup heeft losse heupen. Wat nu?

Maak met je dierenarts een plan met strikte gewichtscontrole, rustige beweging met weinig impact en, als je dierenarts dat zinvol vindt, gewrichtsondersteuning via voeding, bijvoorbeeld met de Pure Majesty Pets gewrichtskauwsnacks. Voor sommige honden bestaan vroege operaties die maar in een beperkte periode mogelijk zijn, dus voer dat gesprek liever vroeg dan laat.

Welk gewrichtssupplement raad je aan voor een pup met risico?

Wij raden de Pure Majesty Pets gewrichtskauwsnacks aan: 17 actieve ingrediënten, waaronder groenlipmossel, UC-II-collageen, glucosamine, chondroïtine en hyaluronzuur, voor €49,95 met gratis verzending naar Nederland. Lust je pup geen kauwsnacks, kies dan de vloeibare glucosamine voor €29,95.

Bronnen

• Kealy RD et al. (1992), Effects of limited food consumption on the incidence of hip dysplasia in growing dogs, JAVMA 201(6):857–863
• Smith GK et al. (2006), Lifelong diet restriction and radiographic evidence of osteoarthritis of the hip joint in dogs, JAVMA 229(5):690–693
• Goedegebuure SA, Hazewinkel HA (1986), Morphological findings in young dogs chronically fed a diet containing excess calcium, Veterinary Pathology 23(5):594–605
• Schoenmakers I, Hazewinkel HAW et al. (2000), Effects of diets with different calcium and phosphorus contents on the skeletal development and blood chemistry of growing great danes, Veterinary Record 147(23):652–660
• Manfredi S et al. (2018), Effect of a commercially available fish-based dog food enriched with nutraceuticals on hip and elbow dysplasia in growing Labrador retrievers, Canadian Journal of Veterinary Research 82(2):154–158
• Barbeau-Grégoire M et al. (2022), A 2022 systematic review and meta-analysis of enriched therapeutic diets and nutraceuticals in canine and feline osteoarthritis, International Journal of Molecular Sciences 23(18):10384
• Verordening (EG) nr. 767/2009 betreffende het in de handel brengen en het gebruik van diervoeders