Rode ogen bij je hond: wat roodheid echt betekent en wat je doet

Gezond oogbindvlies bij een hond (het weefsel aan de binnenkant van de oogleden en over het oogwit) is lichtroze en rustig, en het oogwit is gewoon wit. Zie je duidelijk rode ogen bij je hond, dan is er dus iets aan de hand. Wat de roodheid je niet vertelt, is wat er aan de hand is. Daarom lees je hieronder hoe je het patroon herkent, welke signalen een spoedgeval zijn, wat je nooit in een rood hondenoog doet en hoe je daarna met een vaste routine en de juiste oogdruppels voor honden de ogen van je hond schoon en comfortabel houdt.

Waarom de kleur rood je weinig vertelt

Bijna elke pagina online geeft je een ‘kleurenkaart’: lichtroze is dit, vuurrood is dat. De Merck Veterinary Manual is daar duidelijk over: het uiterlijk van het bindvlies is meestal niet kenmerkend genoeg om de oorzaak te herkennen. De bruikbare informatie zit in het patroon: één oog of allebei, jeuk of pijn, plotseling of geleidelijk. Niet in de tint rood.

Een tweede misverstand is dat een rood oog bijna altijd een infectie is. In een studie bij 476 honden in een Amerikaans doorverwijsziekenhuis, allemaal met een oog dat verdacht genoeg was om een kweek af te nemen, groeide er in 220 kweken (46,2%) helemaal niets. Van de bacteriën die wel groeiden, was 32,3% Staphylococcus, 19,1% Streptococcus en 12,5% Pseudomonas (Hewitt et al., Frontiers in Veterinary Science 2020). Het ging om honden met een hoornvlieszweer, niet om gewone bindvliesontsteking, dus het getal is niet één op één over te zetten. Maar de les is wel duidelijk: rood is niet hetzelfde als ‘infectie’, en een oude tube antibiotische oogzalf uit de kast pakken is net zo vaak zinloos als nuttig. Denk je wel aan een bacteriële oorzaak, lees dan onze uitleg over een bacteriële ooginfectie bij je hond.

Wat is normaal? Drie vergelijkingen die je thuis maakt

Er bestaat geen gepubliceerde norm voor ‘een beetje rood’ bij honden. Dierenartsen werken daarom met vergelijkingen, en die kun je thuis ook maken:

• Vergelijk met het andere oog. Zijn beide ogen rood, dan denk je eerder aan een oorzaak in het lichaam of de omgeving (allergie, pollen, droge lucht). Is één oog rood, dan ligt een lokale oorzaak meer voor de hand: een vuiltje, een kras of een verstopt traankanaal.
• Vergelijk met je hond van vorige week. Kortsnuitige rassen zoals de Franse Bulldog, Mopshond en Shih Tzu, en honden met een zichtbaar derde ooglid, laten van nature meer bindvlies zien. De verandering zegt meer dan de absolute kleur.
• Kijk naar de ooglidranden en het derde ooglid. Is alleen de rand van het ooglid rood en het oog zelf wit, dan heb je met een ooglidprobleem te maken, niet met het oog zelf. Een opvallend rood en zichtbaar derde ooglid bespreken we in derde ooglid zichtbaar bij je hond.

Rode ogen bij je hond: wat het patroon betekent

Gebruik deze tabel als eerste inschatting, niet als diagnose. Bij twijfel kies je altijd de snellere kolom.

Veel eigenaren noemen elk rood oog ‘oogontsteking’, maar bindvliesontsteking is maar één van de mogelijkheden. Het onderscheid met een zweer of glaucoom maken, is precies waar het onderzoek bij de dierenarts voor dient. Meer over bindvliesontsteking lees je in bindvliesontsteking bij honden, en over droge ogen in droge ogen bij honden.

Het spoedgeval dat je niet mag missen: glaucoom

Acuut glaucoom is de reden dat ‘even afwachten’ een slecht advies is bij een pijnlijk rood oog. Bij glaucoom loopt de druk in het oog op. Typische signalen zijn: knijpen met het oog, diepe, vertakte bloedvaten op het oogwit (in plaats van egaal roze), een troebel of blauwig hoornvlies, een wijde pupil en verminderd zicht. Volgens de Merck Veterinary Manual over glaucoom is een snelle diagnose cruciaal, omdat glaucoom bij honden een veelvoorkomende oorzaak van blijvende blindheid is. De dierenarts meet daarom de oogdruk bij elke hond met een pijnlijk, rood of troebel oog.

Sommige rassen hebben een verhoogd risico op primair glaucoom, waaronder de Cocker Spaniel, Basset Hound, Chow Chow, Shar-Pei, Samojeed, Siberische Husky en Beagle. Heb je zo’n hond en is het oog rood én pijnlijk, behandel het dan als spoedgeval. ’s Avonds of in het weekend bel je de dierenartsenpraktijk: de meeste praktijken in Nederland verwijzen buiten kantoortijden door naar een spoeddienst of dierenkliniek in de regio.

Twee dingen die je nooit in een rood hondenoog doet

Nooit oogdruppels tegen rode ogen voor mensen gebruiken. Veel ‘witmakende’ druppels uit de drogist bevatten vaatvernauwers uit de groep imidazolines, zoals tetrahydrozoline, nafazoline of oxymetazoline. Die zijn giftig voor honden als ze worden ingeslikt, en honden likken wat over hun snuit loopt. Mogelijke verschijnselen zijn kwijlen, braken, een trage hartslag, lage bloeddruk, sufheid en zelfs collaps. Bovendien lossen ze niets op: ze knijpen de bloedvaten dicht, waardoor het oog er wit uitziet terwijl de oorzaak blijft. Je maskeert dus precies het signaal dat de dierenarts nodig heeft. Twijfel je of je hond iets binnen heeft gekregen, bel dan meteen je dierenarts.

Nooit een oude oogdruppel met corticosteroïden opnieuw gebruiken. Merck noemt het gebruik van corticosteroïden bij allergische zwelling van het bindvlies alleen verantwoord als er geen hoornvlieszweer is. Op een beschadigd hoornvlies kan een steroïd de zweer verdiepen. Een zweer uitsluiten doet de dierenarts met een fluoresceïnekleuring, een test van een halve minuut die je thuis niet kunt doen. Recepten voor oogmedicatie bij dieren lopen in Nederland via de dierenarts; de kanalen staan per middel in de CBG-diergeneesmiddeleninformatiebank.

Wat je thuis wél kunt doen

Gaat het om een milde roodheid in beide ogen, zonder pijn, bij een hond die verder vrolijk is en goed eet, en heb je al een afspraak gepland? Dan is verstandige thuiszorg overzichtelijk:

• Spoel en reinig zacht. Gebruik een steriele, pH-neutrale oogvloeistof voor honden. Onze oogdruppels voor honden zijn steriel, hebben een pH van 7,0–7,2 en bevatten 2% kamille, 8% aloë en 0,05% hyaluronzuur, zonder antibiotica. Druppel 2–3 druppels in de binnenooghoek of op een wattenschijfje.
• Eén schoon wattenschijfje per oog. Veeg van de binnenooghoek naar buiten en gebruik nooit hetzelfde schijfje voor beide ogen. De techniek stap voor stap lees je in hondenogen schoonmaken.
• Stop het wrijven. Een kraag voor een paar nachten beschermt het hoornvlies beter dan welk product ook.
• Let op de omgeving. In het Nederlandse voorjaar zorgen graspollen voor veel tranende, rode ogen, en zand, wind en zeewater na een strandwandeling kunnen de ogen ook irriteren. Even naspoelen na de wandeling helpt dan.

Belangrijk: oogdruppels voor de dagelijkse verzorging zijn geen medicijn. Ze helpen vuil, pollen en opgedroogde afscheiding weg te spoelen en houden de ogen comfortabel. Bij pijn, knijpen of troebelheid ga je eerst naar de dierenarts.

Waarom wij de Pure Majesty oogdruppels de beste dagelijkse keuze vinden

Voor dagelijkse oogverzorging wil je iets dat mild is, steriel en zonder overbodige stoffen. Daarom is onze oogdruppel voor honden onze nummer 1 voor de verzorging na een wandeling, bij traanvlekken en voor honden met gevoelige ogen:

Zo gebruik je de oogdruppels

Ondersteuning van binnenuit voor ouder wordende ogen

Voeding is een andere categorie, en het is goed om precies te zijn over waar die voor dient. Een supplement is geen behandeling voor een rood oog. Wel interessant is het onderzoek naar antioxidanten: bij Beagles die 12 weken 0, 5, 10 of 20 mg luteïne per dag kregen, was luteïne in het bloed van de niet-gesuppleerde honden niet meetbaar, terwijl het bij de andere groepen met de dosis steeg (Kim et al., 2000). Dat was een studie naar het afweersysteem, geen oogstudie. In een kleine studie bij 12 oudere Beagles die zes maanden een antioxidantensupplement kregen, veranderden metingen van de netvliesfunctie anders dan in de controlegroep (Wang et al., 2016). Kleine aantallen, gezonde honden, maar wel het eerlijke argument voor dagelijkse antioxidanten bij een ouder wordende hond.

Wil je naast de dagelijkse reiniging ook van binnenuit ondersteunen, dan is Advanced Vision voor honden de logische aanvulling: plantaardige antioxidantdruppels in twee flesjes van 30 mL, voor €29,95. Je geeft het eenmaal per dag door het voer, gedoseerd op gewicht met de pipetwijzer op het etiket. Een vloeistof is daarbij handiger dan een vaste kauwsnack, omdat je de portie aanpast aan een Chihuahua of een Duitse Herder. Het is een supplement, geen medicijn. Meer opties vergelijken we in het beste oogsupplement voor honden.

Fouten die we vaak zien

• Eén rood oog als allergie zien. Allergische bindvliesontsteking zit bij honden bijna altijd in beide ogen. Eén rood oog wijst ergens anders op.
• Afgaan op de kleur van de afscheiding. Etterige afscheiding wijst op bacteriën, maar die kunnen ook meeliften op een ander probleem. Lees meer in groene oogafscheiding bij honden.
• Knijpen laten aanzien. Roodheid plus knijpen plus niet aangeraakt willen worden, is pijn. Een pijnlijk oog is een probleem voor binnen 24 uur, niet voor volgende week. Knijpt je hond met één oog, lees dan eerst mijn hond knijpt met één oog.
• Een flesje kopen in plaats van een onderzoek. Niets vervangt een traantest en een fluoresceïnekleuring.
• Stoppen zodra het beter lijkt. Droge ogen of een afwijkende ooglidstand gaan niet vanzelf over, ze komen terug. Een vaste verzorgingsroutine helpt.

Een realistisch tijdpad

Wanneer bel je de dierenarts?

Vandaag nog: knijpen of het oog dichthouden, een troebel of blauwig hoornvlies, een wijde pupil, duidelijke pijn, plotseling slechter zien, een zichtbare wond, of een gevoelig ras met een pijnlijk rood oog.

Binnen 24–48 uur: roodheid met dikke afscheiding, roodheid die erger wordt, of roodheid die na twee dagen niet beter is.

Gewone afspraak: lichte, terugkerende roodheid in het pollenseizoen met jeuk en zonder pijn. Ook dan is een diagnose de moeite waard, want alleen onderzoek maakt het verschil tussen allergie en beginnende droge ogen. Voor het totaalplaatje over ooggezondheid begin je met onze complete gids over ooggezondheid bij honden.

Veelgestelde vragen

Horen de ogen van een hond rood te zijn?

Nee. Gezond bindvlies is lichtroze en het oogwit hoort wit te zijn. Sommige honden laten meer bindvlies zien dan andere, dus let vooral op een verandering ten opzichte van hoe je hond er normaal uitziet en op verschil tussen beide ogen.

Gaan rode ogen bij een hond vanzelf over?

Lichte irritatie door stof of pollen zakt vaak binnen een dag als je het oog spoelt. Roodheid die langer dan 48 uur blijft, erger wordt of samengaat met pijn of afscheiding moet de dierenarts zien, omdat droge ogen, zweren en glaucoom er allemaal als een rood oog uitzien.

Waarom is maar één oog van mijn hond rood?

Eén rood oog wijst op een lokale oorzaak, zoals een vuiltje, een kras, een ontstoken traanzak of droge ogen. Allergische bindvliesontsteking zit vrijwel altijd in beide ogen.

Mag ik oogdruppels voor mensen gebruiken bij mijn hond?

Geen ‘witmakende’ druppels tegen rode ogen: die bevatten imidazolines die giftig zijn voor honden als ze ze binnenkrijgen. Gebruik voor de dagelijkse verzorging een steriele oogvloeistof voor honden, zoals de Pure Majesty Pets oogdruppels (€18,95, gratis verzonden naar Nederland), en laat medicatie over aan de dierenarts.

Betekent een rood oog altijd een infectie?

Nee. In een studie bij 476 honden met een verdacht oog groeide er in 46,2% van de kweken niets (Hewitt et al., 2020). Roodheid is ontsteking, en ontsteking heeft veel oorzaken naast bacteriën.

Kunnen rode ogen bij een hond door stress of vermoeidheid komen?

Een moe of gestrest dier kan iets rodere ogen hebben, maar ga daar niet zomaar van uit. Blijft de roodheid, zit het in één oog of knijpt je hond, laat dan de dierenarts kijken.

Helpt een oogsupplement tegen rode ogen?

Nee, een supplement is geen behandeling voor een rood oog. Antioxidantdruppels zoals Advanced Vision zijn bedoeld voor dagelijkse ondersteuning van gezonde, ouder wordende ogen. Een rood oog heeft eerst een diagnose nodig.

Bronnen

• Merck Veterinary Manual: The Conjunctiva in Animals
• Merck Veterinary Manual: Glaucoma in Animals
• Hewitt JS et al. (2020), Frontiers in Veterinary Science 7:583965
• Kim HW et al. (2000), Veterinary Immunology and Immunopathology 74:315–327
• Wang W et al. (2016), Journal of Nutritional Science 5:e18
• CBG: Diergeneesmiddeleninformatiebank

Dit artikel is informatief en vervangt geen advies van je dierenarts. Supplementen van Pure Majesty Pets zijn niet bedoeld om ziekten vast te stellen of te behandelen.