Lipplooidermatitis bij je hond: gist in de lipplooien aanpakken

Ruiken de onderlippen van je hond vies, zie je rode randjes langs de lippen of blijft hij met zijn poot aan zijn bek zitten? Dan zit de oorzaak vaak in de lipplooien: gist die zich ophoopt in de huidplooi van de onderlip. Dierenartsen noemen dat lipplooidermatitis of lipplooiontsteking. In dit artikel lees je hoe je het herkent, welke honden er het meest last van hebben, wat de dierenarts doet en hoe je de plooien thuis gezond houdt, met de gistdruppels voor honden als dagelijkse ondersteuning.

Wat is lipplooidermatitis?

Bij veel honden vormt de onderlip diepe plooien waarin speeksel, voedselresten en vocht blijven hangen. Dat is de perfecte omgeving voor Malassezia-gist, dezelfde gist die ook in de oren en tussen de tenen problemen geeft, vaak samen met bacteriën. Het gevolg is ontstoken, ruikende huid in de lipplooien. Het is een plaatselijke vorm van het bredere probleem dat we bespreken in onze gids over gistinfectie bij honden.

In het Nederlandse klimaat speelt vocht extra mee: na een natte wandeling, drinken uit plassen of spelen in de sloot blijven de lippen van een kwijlende hond lang nat. Wie de plooien dan niet droogt, geeft de gist alle kans.

Signalen van gist in de lipplooien

• Een vieze of muffe geur rond de bek die anders ruikt dan gewone hondenadem en niet van de tanden komt.
• Rode, gezwollen of vochtige lipplooien, soms met bruine of vettige afscheiding.
• Kwijlen, met de poot aan de bek zitten of het gezicht langs meubels en vloerkleed wrijven.
• Haarverlies, korstjes of donkere huid langs de lip bij langer bestaande klachten.
• Ongemak bij het eten of als je de bek aanraakt.

Zie je dezelfde signalen op andere plekken, zoals tussen de tenen, in de oksels of in de oren, vergelijk ze dan met de volledige lijst symptomen van een gistinfectie bij honden.

Welke honden hebben er het meeste last van?

Rassen met hangende lippen en diepe plooien in de onderlip lopen het meeste risico. Denk aan spaniëls zoals de Engelse Cocker Spaniël en de Springer Spaniël, de Sint-Bernard, Engelse en Franse Bulldog, Newfoundlander, Berner Sennen, Bordeaux Dog, Mastiff en andere echte kwijlers. Ook honden met allergieën, met gebitsproblemen of met voer dat in de plooien blijft hangen, zijn gevoeliger.

Oorzaken van lipplooidermatitis

• Vocht in diepe lipplooien: de belangrijkste oorzaak.
• Allergieën die de huid ontsteken en de deur openzetten voor gist. In Nederland spelen onder meer graspollen en huisstofmijt vaak mee.
• Gebitsproblemen of voedselresten die het milieu rond de lippen veranderen. Tandsteen en ontstoken tandvlees zorgen ook voor een slechte geur, dus laat altijd uitsluiten dat de geur van het gebit komt.
• Een verstoorde darm-huidas, waardoor gist moeilijker onder controle te houden is. Meer daarover in probiotica voor honden met gist.

Hoe stelt de dierenarts de diagnose?

De dierenarts bekijkt de lipplooien en neemt meestal een uitstrijkje (cytologie) om gist te bevestigen en te kijken of er ook bacteriën bij betrokken zijn. Daarnaast wordt het gebit gecontroleerd, en bij hardnekkige of ongewone gevallen worden andere aandoeningen van lippen en snuit uitgesloten, zoals auto-immuunziekten van de huid of, zelden, een gezwel. Een goede diagnose is belangrijk, want de lippen zijn een gevoelig gebied. De internationale consensusrichtlijn over Malassezia-dermatitis bij hond en kat noemt cytologie de standaard om gist aan te tonen (Bond en collega’s, 2020).

Verzorging van de lipplooien: stap voor stap

Het doel is de plooien droog te krijgen en de overgroei tot rust te brengen.

Van buitenaf

1. Schoonmaken: maak de lipplooien zacht schoon met een door je dierenarts aanbevolen reinigingsdoekje of wasmiddel, tijdens een opflakkering een- tot tweemaal per dag.
2. Drogen: dep de plooien daarna grondig droog met een schone doek of gaasje. Vocht is de grootste vijand.
3. Voedselresten weghalen: veeg na elke maaltijd en na het drinken de plooien even af.
4. Haar kort houden: knip lang haar rond de lippen bij, zodat de plooi beter droogt.

Van binnenuit

Ondersteun de huidbarrière en de darmbalans die helpen gist in toom te houden. Onze gistondersteunende druppels voor honden zijn een vloeibare formule met 19 actieve stoffen, ongeveer 292 mg per mL, met onder meer caprylzuur (MCT C8), appelazijn, NAC, berberine, pau d’arco, oregano (carvacrol), zalmolie, quercetine en een postbioticum van Saccharomyces boulardii. Ze ondersteunen de natuurlijke afweer van je hond tegen gistovergroei op huid, oren en poten.

Combineer dit met een voer met minder zetmeel. Hoe een gistplek eruitziet terwijl die herstelt, zie je in onze gids met foto’s van gistinfecties op de huid. Omdat gebitsproblemen het milieu rond de lippen beïnvloeden, is ook een dagelijks tandpoeder voor honden (€44,95) een logische aanvulling bij kwijlende rassen. Bij heel diepe plooien die ondanks alles nat blijven, kan je dierenarts een kleine operatie (cheiloplastiek) bespreken.

Wanneer naar de dierenarts?

Maak een afspraak als de lippen erg rood, pijnlijk, open of bloederig zijn, als je hond niet wil eten, of als het probleem steeds terugkomt ondanks zorgvuldig schoonmaken. Terugkerende lipplooidermatitis vraagt vaak om een dierenarts die de onderliggende allergie of de bouw van de plooi aanpakt. Ook een plotselinge zwelling of een plekje dat niet geneest, laat je altijd beoordelen.

Veelgestelde vragen

Waarom ruiken de lippen van mijn hond zo vies?

Een sterke geur van de onderlippen die niet van de tanden komt, betekent meestal dat gist en bacteriën in de lipplooien overgroeien. Je dierenarts kan dat snel bevestigen met een uitstrijkje. Laat ook het gebit controleren, want tandsteen geeft een vergelijkbare geur.

Kan ik lipplooidermatitis thuis aanpakken?

Milde gevallen knappen vaak op met dagelijks schoonmaken, goed droogdeppen en steun van binnenuit, bijvoorbeeld met gistondersteunende druppels. Pijnlijke, open of steeds terugkerende plekken horen bij de dierenarts.

Gaat een lipplooiontsteking vanzelf over?

Zelden. Omdat de plooi vocht blijft vasthouden, blijft het probleem bestaan of komt het terug, totdat je het milieu in de plooi en een eventuele allergie aanpakt.

Welke rassen krijgen vaak lipplooidermatitis?

Vooral rassen met hangende lippen: spaniëls, Sint-Bernard, Bulldogs, Newfoundlander, Berner Sennen, Bordeaux Dog en Mastiff. Ook allergische honden en honden met gebitsproblemen zijn gevoeliger.

Hoe geef ik de gistdruppels?

Je geeft 1 mL met het voer, gedoseerd op gewicht volgens het etiket, enkele weken dagelijks. Combineer dat met het dagelijks schoonmaken en drogen van de lipplooien.

Heeft mijn hond een operatie nodig?

Alleen bij ernstige, langdurige gevallen waarin diepe plooien niet droog te houden zijn. Veel honden doen het goed met schoonmaken, aangepaste voeding en ondersteuning van binnenuit.

Dit artikel is bedoeld als informatie en vervangt geen advies van je dierenarts. Overleg altijd met je dierenarts voor diagnose en behandeling, zeker bij problemen rond de bek van je hond.

Bronnen

• Bond R et al. (2020). Diagnosis and treatment of Malassezia dermatitis in dogs and cats: clinical consensus guidelines. Veterinary Dermatology 31(1).
• Negre A, Bensignor E, Guillot J. (2009). Evidence-based veterinary dermatology: a systematic review of interventions for Malassezia dermatitis in dogs. Veterinary Dermatology.
• Chen TA, Hill PB. (2005). The biology of Malassezia organisms and their ability to induce immune responses and skin disease. Veterinary Dermatology 16(1).
• Craig JM. (2016). Atopic dermatitis and the intestinal microbiota in humans and dogs. Veterinary Medicine and Science 2(2).