‘Cherry eye’ is een prolaps van de klier in het derde ooglid van de hond. Je kunt een roze of rode zwelling in de binnenste ooghoek zien. Andere oogproblemen kunnen er vergelijkbaar uitzien; een foto of beschrijving volstaat dus niet om de diagnose te stellen. De klier draagt bij aan de traanproductie en de beoordeling hoort bij een dierenarts.
Commercieel belang: Pure Majesty Pets verkoopt verzorgingsproducten voor dieren en heeft een financieel belang bij bepaalde onderwerpen over oogverzorging. Dit artikel beveelt geen product aan; een verzorgingsproduct behandelt geen prolaps. Als de verzorging ook het gebied rond de ogen omvat, helpt vergelijking van oogreinigers een daarvoor bedoelde reiniger te kiezen; neem niet aan dat een huid- of oorproduct geschikt is.
Wat is cherry eye?
Het derde ooglid, ook het knipvlies genoemd, ligt in de binnenste ooghoek. Het bevat een traanklier die bijdraagt aan het waterige deel van de traanfilm. Als het steunweefsel verzwakt, kan de klier naar buiten komen en een gladde, roze of rode zwelling vormen. De klier kan geïrriteerd of ontstoken raken, maar roodheid of afscheiding vertelt op zichzelf niet wat de oorzaak is. Voor de aparte vraag over darmparasieten helpt gids over de dekking van ontwormingsmiddelen bij het vergelijken van de vermelde dekking; verschillende productcategorieën zijn niet vanzelf onderling uitwisselbaar. Lees voor meer uitleg over deze vraag Injectie bij artrose hond: in of buiten het gewricht?.
Mogelijke oorzaken en honden met meer kans
De precieze oorzaak is niet volledig bekend. Een zwakker steunweefsel en erfelijke aanleg worden vermoed, maar geen enkele factor voorspelt met zekerheid welke hond cherry eye krijgt.
In een VetCompass-onderzoek van eerstelijnsdierenartsgegevens uit het Verenigd Koninkrijk werden 1.802 gevallen gevonden bij 905.543 honden; de jaarlijkse prevalentie in die populatie werd geschat op 0,20%. De aandoening kwam vaker voor bij jonge honden en sommige rassen vertoonden sterkere verbanden. Deze cijfers beschrijven de Britse onderzoeksgroep en zijn geen schatting voor België. O’Neill et al. (2022), PMID 35081121.
Een genetische studie uit 2024 rapporteerde bij onderzochte honden een verband tussen een insertie van het FGF4L1-retrogeen en prolaps van de klier. Dat verband bewijst niet wat de oorzaak is bij een individuele hond en vormt geen individuele voorspellende test; verder onderzoek is nodig. Freyer et al. (2024).
Een rode zwelling aan het oog moet worden onderzocht
Een uitgezakte klier kan lijken op andere aandoeningen van het derde ooglid of de weefsels rond het oog. De dierenarts onderzoekt het oog en kan de traanproductie beoordelen. Zo kan die nagaan of het om cherry eye gaat of dat een andere oorzaak moet worden onderzocht. Ga niet zelf uit van een eenvoudige irritatie, tumor of infectie op basis van het uiterlijk alleen. Om deze keuze in de zorg voor een ouder wordende hond te plaatsen, brengt gids over immuunondersteuning van oudere honden voeding, bestaande supplementen en dierenartscontroles samen. De criteria voor deze keuze staan in Zichtbaar derde ooglid bij honden: wanneer naar de dierenarts?. De gids Trillend ooglid bij honden: wanneer dierenarts? gaat verder in op deze vraag en de aandachtspunten. De criteria voor deze keuze staan in Droge ogen bij honden: signalen en onderzoek.
Wanneer snel contact opnemen met een dierenarts
Neem bij een nieuwe roze of rode zwelling in de ooghoek snel contact op met je dierenarts om een onderzoek en passend tijdstip af te spreken. Houdt je hond het oog dicht, lijkt het pijnlijk of knijpt hij het sterk toe, ziet het hoornvlies er troebel uit, is er bloed of letsel, of lijkt het zicht plots veranderd? Bel dan onmiddellijk een dierenarts of de dierenarts van wacht. Pijnlijke oogproblemen kunnen spoedonderzoek vereisen. Lees voor meer uitleg over deze vraag Hond knijpt één oog dicht: oorzaken en spoed. De criteria voor deze keuze staan in Troebel oog bij de hond: oorzaken en spoed.
Behandeling: de klier zo mogelijk behouden
Als de prolaps blijft of terugkomt, bestaat de behandeling vaak uit een operatie om de klier terug te plaatsen. Er zijn verschillende technieken, waaronder pocket- en verankeringstechnieken. De dierenarts kiest op basis van het onderzoek en de hond; een consult bij een veterinaire oogarts kan worden voorgesteld. Lokale medicatie herstelt de anatomische aanhechting niet vanzelf. Medicatie wordt door de dierenarts bepaald. De criteria voor deze keuze staan in Jeuk bij honden: welke medicatie bespreekt u met de dierenarts?.
De klier wordt doorgaans behouden als dat mogelijk is, omdat ze bijdraagt aan de traanfilm. In een kleine experimentele studie bij vijf jonge Beagles leidde verwijdering van de klier tot veranderingen in de kwaliteit en stabiliteit van de tranen en tot microscopische beschadiging van het oogoppervlak. Deze studie voorspelt niet het resultaat voor iedere hond, maar helpt verklaren waarom behoud meestal de voorkeur krijgt. Saito et al. (2001), PMID 11397314. Lees voor meer uitleg over deze vraag Knipperen bij honden: oogleden, tranen en oogcomfort.
Een retrospectieve reeks uit 2026 meldde dat 125 van de 126 behandelde ogen na één ingreep opnieuw goed gepositioneerd waren met één specifieke variant van de pockettechniek. Er werden ook recidieven en andere complicaties vastgesteld. Dit zijn uitkomsten van één retrospectieve studie over een bepaalde techniek, geen garantie voor iedere hond of elk chirurgisch team. Guionnet en Weverberg (2026), PMID 40415639.
In afwachting van de afspraak
Probeer de klier niet terug te duwen en raak het oog niet aan. Gebruik geen oogdruppels voor mensen, oude diergeneesmiddelen of huismiddeltjes zonder advies van de dierenarts. Wrijft je hond aan het oog, vraag de dierenartsenpraktijk hoe je dat kunt beperken zonder het oog te beschadigen. Een foto kan helpen als de zwelling soms verdwijnt, maar stel het onderzoek er niet voor uit. Lees voor meer uitleg over deze vraag Oogafscheiding bij honden: wanneer naar de dierenarts?. De gids Oogklachten bij honden: wanneer naar de dierenarts? gaat verder in op deze vraag en de aandachtspunten. De gids Oogdruppels voor honden zonder voorschrift: wat kan? gaat verder in op deze vraag en de aandachtspunten.
Na de ingreep
De nazorg, medicatie, bescherming tegen wrijven en controles hangen af van de ingreep en de hond. Volg de instructies van de dierenarts en neem contact op als de pijn toeneemt, het oog dichtgaat, het erger lijkt of de zwelling terugkomt. Een recidief is mogelijk en moet opnieuw worden beoordeeld.
Veelgestelde vragen
Kan cherry eye vanzelf verdwijnen?
De klier kan tijdelijk terugschuiven en later opnieuw uitpuilen. Dat de zwelling minder zichtbaar is, bevestigt niet dat het probleem opgelost is; laat je hond onderzoeken door een dierenarts.
Kan ik de klier zelf terugplaatsen?
Nee. Duw de zwelling niet terug en manipuleer het oog niet; je kunt het oogoppervlak beschadigen. De diagnose en een eventuele poging om de klier terug te plaatsen zijn werk voor een dierenarts.
Moet de klier worden verwijderd?
Bij een operatie wordt doorgaans geprobeerd de klier terug te plaatsen en te behouden, omdat ze bijdraagt aan de tranen. De keuze hangt af van het onderzoek, de toestand van het weefsel en de individuele situatie. Vraag de dierenarts de opties en beperkingen toe te lichten.
Veterinaire bronnen
- Merck Veterinary Manual, traanapparaat en prolaps van de klier van het derde ooglid.
- O’Neill et al. (2022), Britse VetCompass-cohort, PMID 35081121.
- Freyer et al. (2024), genetische associatie bij onderzochte honden.
- Saito et al. (2001), verwijdering van de klier en het oogoppervlak, PMID 11397314.
- Guionnet en Weverberg (2026), retrospectieve reeks over een herpositioneringstechniek, PMID 40415639.
Algemene informatie
Deze tekst is informatief en vervangt geen onderzoek, diagnose of diergeneeskundige zorg. Neem bij oogproblemen contact op met een dierenarts in België; bij ernstige pijn of een plotselinge verandering bel je de dierenarts van wacht.